Συμμετέχοντας αρμονικά σε ομαδικά παιχνίδια

Είναι αρκετές οι φορές που τα παιδιά δυσκολεύονται να συμμετάσχουν αρμονικά σε ομαδικά παιχνίδια για διαφόρους λόγους, όπως η χαμηλή αυτοπεποίθηση ή η υπέρμετρη αυτοπεποίθηση τους. Συγκεκριμένα, στην πρώτη κατηγορία ανήκουν παιδιά που μπορεί να φοβούνται ότι δεν είναι αρκετά ικανά ή να φοβούνται την ήττα. Ενώ στην δεύτερη κατηγορία ανήκουν παιδιά που μπορεί να έχουν αναπτύξει μια αυτάρεσκη και υπεροπτική στάση, που επίσης δεν τους επιτρέπει να συμμετέχουν αρμονικά σε ομαδικά παιχνίδια. 

Οι γονείς και οι παιδαγωγοί μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να έχουν μια υγιή αυτοεκτίμηση , ώστε να παλεύουν, να παίζουν τίμια για τη νίκη αλλά να αποδέχονται και την ήττα δίχως να αποθαρρύνονται. Θα πρέπει λοιπόν οι γονείς και οι παιδαγωγοί να αναγνωρίζουν την όποια προσπάθεια του παιδιού, να είναι αντικειμενικοί, να τα ενθαρρύνουν και να τα αποδέχονται. 

Μερικές από τις φράσεις που μπορούν να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση είναι: 

«Είμαι πολύ περήφανη για σένα.»

«Δεν είναι κακό να χάνεις, όλοι μας χάνουμε κάποιες φορές.» 

«Μπράβο, μη σταματάς, θα τα καταφέρεις.» 

«Δεν πειράζει, αυτό που μετράει είναι η προσπάθεια.» 

Σημαντικό είναι να μην υπερβάλουμε στην προσπάθεια μας να ενθαρρύνουμε τα παιδιά. Θα πρέπει να τα βοηθάμε να θέτουν ρεαλιστικούς στόχους, να σκέφτονται προτού πράξουν, να κάνουν σωστές επιλογές, αλλά και να αναγνωρίζουν τις προσπάθειες των άλλων και να τις επαινούν. Αντίθετα, θα πρέπει να αποφεύγουμε να χρησιμοποιούμε υπερθετικούς και υπερβολικούς χαρακτηρισμούς όπως «είσαι η καλύτερη», «είσαι πανέξυπνος», «έπαιξες καλύτερα από όλους», καθώς τέτοιοι χαρακτηρισμοί αγχώνουν το παιδί κάνοντάς το να λειτουργεί ανταγωνιστικά ή πολύ συνεσταλμένα. 

Οι ενήλικες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά σκέφτονται και συμπεριφέρονται, χρησιμοποιώντας εξωτερικά κίνητρα, προκειμένου να επηρεάσουν και να αναπτύξουν τα εσωτερικά τους κίνητρα. Παρακάτω προτείνονται δύο συγκεκριμένοι τρόποι που θα μπορούσαν να ενισχύσουν το κίνητρο ενός παιδιού προσχολικής ηλικίας να συμμετέχει αρμονικά σε ομαδικά παιχνίδια. 

1. Εστίαση στην επιτυχία και στην επίτευξη των στόχων 

Σε αυτόν τον τρόπο, ο στόχος του ενήλικα θα πρέπει να είναι να ενθαρρύνει και να επαινεί το παιδί ως προς τη συμμετοχή του στο ομαδικό παιχνίδι προκειμένου να του δημιουργήσει εσωτερικά κίνητρα (ευχάριστο συναίσθημα). Όταν ο γονιός επαινέσει την συμμετοχή του παιδιού στο ομαδικό παιχνίδι, ανεξαρτήτου αποτελέσματος, θα κάνει το παιδί να νιώσει αποδεκτό και επιτυχημένο και θα έχει περισσότερα κίνητρα στο μέλλον να συμμετάσχει ξανά. Ο γονιός θα πρέπει να θυμίζει στο παιδί τα δυνατά του σημεία και να μην εστιάζει στα αδύνατα του σημεία, όπως συχνά έχουν την τάση να κάνουν οι γονείς, μειώνοντας την αυτοεκτίμηση του παιδιού με τις συνεχείς επικρίσεις τους. Τέλος, θα πρέπει να μην δίνει τόσο μεγάλη έμφαση στο αποτέλεσα αλλά στην προσπάθεια και να κάνει το παιδί να καταλάβει ότι θα πρέπει να αντλεί ευχαρίστηση από το όλο παιχνίδι και όχι από την έκβασή του. Επίσης, το παιδί πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει την προσπάθεια των άλλων και να την συγχαίρει. 

2. Εφαρμογή των σταδιακών βημάτων 

Σε αυτόν τον τρόπο, ο στόχος είναι το παιδί να συμμετέχει σε μια δραστηριότητα, στις απαιτήσεις της οποίας θα πρέπει να ανταπεξέλθει. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε το παιδί να συμμετέχει σε ομαδικά παιχνίδια της ηλικίας του και όχι σε πολύπλοκες δραστηριότητες που δε θα μπορέσει να ανταπεξέλθει, θα απογοητευτεί και θα χάσει το κίνητρό του.